اخبار

مصلحت‌ را خسروان دانند؟!

مصلحت‌ را خسروان دانند؟!
یکی از اموری که متأسفانه در جامعه ما متداول شده این است که تا به کسی می‌گویی چرا دروغ گفتی؟ می‌گوید مصلحتی بود.
آیا ما دروغ مصلحتی داریم؟ در روایات فقط در 3 مورد آمده است که آدم می‌تواند دروغ بگوید؛ یکی زمانی که ستمگری می‌خواهد به کسی آسیب بزند، اینجا باید دروغ گفت تا به کسی آسیبی نرسد. خداوند آن گفتن راستی را که باعث می‌شود مظلومی لطمه ببیند دوست ندارد.

مورد دومی که در آن اجازه دروغ داده‌اند اصلاح ذات‌البین است؛ 2 نفر با هم اختلاف دارند، حال زن و شوهر باشند یا 2 برادر، 2‌خواهر و یا 2‌دوست.  اصلاح ذات‌البین امر بسیار مقدسی است. حال اگرآن دو نفر هرچه به هم نزدیک‌تر باشند، اصلاح بینشان ثواب به‌مراتب بیشتری دارد. یکی از عالی‌ترین مصادیقش، اصلاح رابطه زن و شوهری است که با هم اختلاف پیدا کرده‌اند. هر وقت دیدید اختلافی در کار است و افرادی با هم مشکل‌دار شده‌اند دائما نمک روی زخم آنها نپاشید. دوست‌تان از شوهرش قهر کرده و می‌خواهید به او دلداری بدهید، نباید بگویید حقش است و بخواهید آتش بیار معرکه باشید. حال اگر در آشتی دادن این زن و شوهر یا این دو نفر من مجبور شوم دروغی بگویم، این دروغ گفتن پسندیده است؛ مثلا بگویم فلانی آمده بود و خیلی تعریفت را می‌کرد و خودش قبول داشت اشتباه کرده. اگر می‌دانید که با گفتن این دروغ می‌توانید این یخ‌هایی که بینشان ایجاد شده است را آب کنید اشکالی ندارد.

مورد سومی که به ما اجازه داده‌اند، در جنگ و محاربه است؛ مثلا جنگی اتفاق افتاده و حالا می‌خواهید دشمن را فریب دهید؛ پشت بی‌سیمی که دشمن شنود دارد جمله‌ای را به دروغ بگویید تا دشمن به غلط بیفتد و مسیر را اشتباه برود.

اما یک مورد چهارمی هم در بعضی از روایات هست که از جنس همان مورد دوم است. می‌گویند اگر آدم نمی‌تواند کاری را برای همسرش انجام دهد و اکنون همسرش از او خواسته است درحالی‌که این کار شدنی نیست، اینجا اگر بگوید چشم ایرادی ندارد. یعنی با اینکه می‌دانید نمی‌‌شود ولی بگویید چشم، سعی می‌کنم انجام ‌دهم. در واقع این نیز یک نوع اصلاح ذات‌البین است. این موارد را دروغ مصلحتی می‌گویند و همین هم هست و بیشتر از این نیست.

 

همشهری دو - دکترامیرحسین بانکی‌پورفرد

۲ مرداد ۱۳۹۵ ۱۱:۱۵
تعداد بازدید : ۱,۱۹۷

نظرات بینندگان


نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید